مجموعه فیلم‌های ترسناک Insidious با وجود موفقیت مالی قابل‌توجهش، گاهی به‌نظر می‌رسد در حاشیه قرار گرفته است. شاید یکی از دلایل این موضوع، حضور پاتریک ویلسون در تعداد قابل‌توجهی از این فیلم‌ها باشد؛ بازیگری که هم‌زمان در مجموعه پرفروش‌تر The Conjuring نیز ایفای نقش می‌کند. دلیل دیگر می‌تواند این باشد که فیلم‌های اول و دوم این مجموعه را جیمز وان کارگردانی کرده، کسی که بیشتر به‌خاطر ساختن The Conjuring و Saw شناخته می‌شود. به‌بیان دیگر، همه افراد درگیر در این پروژه‌ها، پروژه‌های ترسناک بزرگ‌تری در کارنامه دارند و همین باعث می‌شود گاهی این مجموعه از یاد برود. از سال ۲۰۱۰ تاکنون، فیلم‌های Insidious با فاصله زمانی نسبتاً منظمی اکران شده‌اند و پول قابل‌توجهی هم به دست آورده‌اند، اما واکنش رایج به آن‌ها اغلب چیزی شبیه به این است: «مگر هنوز هم این فیلم‌ها را می‌سازند؟»
با این حال، دلیل خوبی برای ادامه ساخت این فیلم‌ها وجود دارد؛ آن‌ها ایده‌ای سرگرم‌کننده و انعطاف‌پذیر دارند: دنیایی به نام «فراسو»، یعنی «خلأ تاریک میان این دنیا و دنیای بعدی»، بُعدی خالی و غم‌انگیز که مردگانی شیطانی در آن ساکن‌اند و افرادی خاص، معروف به «مسافران»، می‌توانند در خواب به آن سفر روحی کنند. مرزهای این دنیا به‌شکلی راحت، مبهم و کش‌دار طراحی شده‌اند؛ هر فیلم تازه از این مجموعه، انگار قوانین تازه‌ای برای آن می‌سازد. اما همین ویژگی، فرصت‌های زیادی برای صحنه‌های خلاف قوانین فیزیک و ترس‌آفرینی فراهم می‌کند.
آخرین ساخته این مجموعه، Insidious: Out of the Further که ششمین فیلم این سری است، به‌خوبی همین نکته را درک کرده است. در یکی از صحنه‌های فیلم، شخصیت اصلی داستان، مادری تنها به نام جما (با بازی امیلیا ایو)، با واردشدن به قلعه‌ای از بالش که دخترش مایا (با بازی آیلند آستین) پیش‌تر با کوسن‌های مبل خانه ساخته بود، به دنیای فراسو کشیده می‌شود. به‌محض ورود به این قلعه، جما متوجه می‌شود که این فضا به‌طرز غیرطبیعی گسترده است؛ او وارد هزارتویی بی‌پایان از کوسن‌ها شده است. او می‌خزد و می‌خزد و کم‌کم چهره‌هایی ترسناک را می‌بیند که در گوشه‌وکنار کمین کرده‌اند. وقتی تلاش می‌کند از شکافی باریک میان کوسن‌ها فرار کند، بیشتر و بیشتر گیر می‌افتد، تقریباً زیر پارچه خفه می‌شود. به‌بیان دیگر، دنیای فراسو لزوماً یک دنیای مه‌آلود و تاریک نیست؛ گاهی می‌تواند خفگی‌ای نرم در دل یک مبل بینابینی باشد.
فیلم Insidious: Out of the Further شاید در کلیت داستانش ساده و قابل‌پیش‌بینی باشد، اما به‌عنوان یک موتور ترس، به‌ویژه در نیمه ابتدایی‌اش، گاهی هوشمندانه عمل می‌کند. جما که شخصیتی تازه در این مجموعه است و هنوز چیز زیادی درباره فراسو نمی‌داند، در یک مطب دندان‌پزشکی کار می‌کند؛ همین موضوع باعث شده جیکوب چیس، نویسنده و کارگردان فیلم، از ابزار دندان‌پزشکی، رادیوگرافی‌ها و تصاویر مکرر دندان به‌شکلی خلاقانه بهره ببرد. این روزها فیلم‌های ترسناک کمی هستند که واقعاً از موقعیت خاص داستان خود بهره می‌برند، به همین دلیل دیدن چنین فیلمی حس تازه‌ای به بیننده می‌دهد. جما حتی در جایی از داستان مجبور می‌شود دندان یکی از ارواح ساکت و ترسناکی را که تعقیبش می‌کنند، تمیز کند. در چنین لحظاتی، Out of the Further بخشی از روحیه شوخ‌طبعانه فیلم‌های Nightmare on Elm Street وس کریون را بازتاب می‌دهد؛ فیلم‌هایی که شخصیت‌هایشان را نیز به ابعادی می‌فرستادند که در آن‌ها منطق از کار می‌افتاد و قوانین رویا حکم‌فرما بود.
با وجود چنین صحنه‌های به‌یادماندنی، فیلم عمدتاً بر مسیری آشنا تکیه دارد که با پیشرفت داستان می‌تواند به یکنواختی برسد. پیچش تازه این فیلم این است که جما نه‌تنها یک «مسافر»، بلکه یک «پیک» نیز هست؛ به این معنا که می‌تواند اشیایی را از دنیای فراسو به دنیای واقعی بیاورد. همین ویژگی او را به هدف سایروس (با بازی سم اسپرول) بدل کرده است؛ رهبر پیشین یک فرقه که اکنون به‌شکل دیوی در دنیای فراسو زندگی می‌کند و می‌خواهد از جما برای بازگرداندن خودش و لشکری از مردگان به دنیای ما استفاده کند. شخصیت سایروس پتانسیل خوبی دارد؛ با موهای بلند، سینه‌ای برهنه و ظاهری کثیف، شبیه به یک ستاره راک زنگ‌زده، او واقعاً ترسناک به‌نظر می‌رسد، اما قدرتش بسته به نیاز داستان در هر لحظه، افزایش یا کاهش می‌یابد.
هر مجموعه ترسناکی در نقطه‌ای مجبور می‌شود از نو شروع کند؛ یعنی این فرض را کنار بگذارد که مخاطب دنیا، شخصیت‌ها و قوانین آن را می‌شناسد یا به‌خاطر دارد، و داستان را با شخصیت‌های تازه‌ای آغاز کند که همه‌چیز باید برایشان توضیح داده شود (مجموعه Insidious پیش‌تر نیز چند بار چنین بازنشانی‌ای را تجربه کرده و خانواده لمبرت، خانواده اصلی فیلم‌های نخست این مجموعه با بازی پاتریک ویلسون و رز بایرن، در این فیلم تنها به‌طور گذرا نام برده می‌شود). این موضوع می‌تواند دوراهی‌ای ایجاد کند، چون معمولاً به این معناست که هر فیلم در نهایت در جزئیات و توضیحات گیر می‌افتد. میزان مهارت فیلم‌سازان اغلب در همین‌جا، یعنی نحوه عبور از این توضیحات، سنجیده می‌شود.
در نتیجه، Out of the Further هم بهترین و هم بدترین ویژگی‌های مجموعه Insidious را به نمایش می‌گذارد. مانند بسیاری از فیلم‌های ترسناک امروزی، به‌محض آنکه فیلم شروع به توضیح‌دادن خودش می‌کند، انرژی‌اش کاهش می‌یابد. اما دنیای کابوس‌وار فراسو همچنان قدرت آزاردهنده خود را حفظ کرده و برخی از هیجانات کلاسیک فیلم‌های ارواح به‌خوبی اجرا شده‌اند (فیلم اول Insidious در نهایت، ترفند حضور مبهم و ترسناک یک شخصیت در پس‌زمینه را به کمال رساند و دنباله‌ها نیز از همان الگو استفاده کرده‌اند). این فیلم به‌اندازه کافی جاه‌طلبی خلاقانه دارد تا در ابتدا توجه مخاطب را جلب کند، اما متأسفانه، در نهایت همه این فیلم‌ها به همان نت‌های آشنای همیشگی بازمی‌گردند. هواداران قدیمی Insidious احتمالاً از این فیلم راضی خواهند بود، هرچند مشخص نیست آیا Out of the Further می‌تواند طرفداران تازه‌ای هم برای این مجموعه به دست بیاورد یا نه.
دیدگاه های کاربران